تبلیغات
هوا فضا و علم روز - پایش بیولوژیک سیلیس،متابولیسم سیلیس،توزیع و جذب سیلیس

سیلیس[1] :

سیلیس یا دی اکسید سیلیکون فراوان ترین ماده معدنی در پوسته زمین است و کاربردهای صنعتی گوناگونی دارد.سیلیس به 2 شکل آزاد و ترکیبی وجود دارد.

نقش اصلی بیماری سیلیکوزیس را ماکروفاژها بر عهده دارند.استنشاق ذرات سیلیس و نفوذ آنها به سطوح آلوئول ها سبب تجمع ماکروفاژها می شود.ذرات سیلیس پس از بلع بوسیله ماکروفاژها در فاگوزوم ها قرار می گیرند و بدلیل برخورد فاگوزوم بالیزوزم آنزیم های لیزوزومی آزاد می شوند.تخریب ماکروفاژها سبب رها شدن سیلیس در سیتوپلاسم می شود.آزاد شدن آنزیم های لیزوزومی باعث مرگ سلول می شود.ذرات سیلیس آزاد شده بوسیله ی سایر ماکروفاژها بلعیده شده و فرایند تخریب ماکروفاژها مجددا تکرار میشود.ماکروفاژهای حامل سیلیس پیوسته ممکن است با توجه به کلیئرانس آهسته سیلیس در طول زمان فعال باقی مانده و از طریق آزادسازی مدیاتوم های پیش التهابی منجر به سیلیکوزیس شوند.ماکروفاژها موادی نظیر فیبرونکتین و فاکتور رشد فیبروبلاست می شوند.

مرگ یا فعال شدن ماکروفاژها و آزاد شدن مدیاتورهای ناشی از اثرات سمی سیلیس منجر به پرولیفراسیون فییبروبلاست ها و تشکیل رتیکولین می شود.رشته های کلاژنی در نواحی متحدالمرکز قرار گرفته و به آهستگی هیالینیزه می شوند.ندول ها حاوی نواحی حلقوی هیالین بدون سلول هستند که بوسیله کپسول کلاژنی حاوی سلول متوسط احاطه شده اند.اکثر ذرات سیلیس در لایه های محیطی ندول بزرگتر شده یا سبب ایجاد ندول های جدید می شود.چنانچه برشی از بافت ریه در میکروسکوپ دارای نورپلاریزه نگاه شود ممکن است ذرات سیلیس بصورت انکسار نور مضاعف به نظر آید.

تشخیص سیلیکوزیس مزمن را می توان بر اساس سابقه اشتغال به کار در مواجهه با گرد و غبارهای حاوی سیلیس و یک رادیوگرافی با کیفیت خوب که نشان دهنده ندول های مشخص باشد انجام داد.گرافی های قبلی که در معاینات دوره ای تهیه شده در بررسی اثبات یا پیشرفت بیماری بسیار مفید است.بررسی عملکرد تهویه ای ممکن است در مشخص کردن الگوی تحدیدی در اسپیروگرام افراد مبتلا به بیماری خفیف انجام شود،ولی بدون مقایسه با اسپیروگرام های قبلی نمی تواند قطعی تلقی شود.اختلال عملکرد شدید همراه با ضایعات تحدیدی و انسدادی ممکن است در حالت پیشرفته بیماری دیده شود.نارسایی تهویه ای ممکن است در مراحل انتهایی بیماری بروز کند.

بیوپسی ریه به منظور تشخیص سیلیکوزیس مزمن بندرت کارایی دارد و معمولا برای رد سایر بیماری های قابل درمان بکار می رود.در سیلیکوزیس حاد بیوپسی ریه برای تایید تشخییص و رد سایر بیماریها بکار می رود،مگر آنکه خصوصیات اپیدمیولوژیک تشخیص را قطعی کند.

پایش بیولوژیک :

تعیین co : co در نمونه های خون اندازه گیری می شود و هموگلوبین ترکیب شده با منوکسیدکربن شکسته می شود . روش های تعیین کربوکسی هموگلوبین خون عبارتند از :

-          روش های فشارسنجی و حجم سنجی

-          انتشارکم با کاهش پالادیوم کلراید

-          اسپکتروفتومتری مادون قرمز

-          گاز کروماتوگرافی و تشخیص دهنده های اسپکتروفتومتری

در حالت کلینیکی روش های ردیابی شامل تشخیص دهنده های اسپکتروفتومتری زمانی استفاده می شود که کربوکسی هموگلوبین از 25 درصد تجاوز کند و گازکروماتوگرافی وقتی استفاده می شود که اندازه گیری های دقیقی لازم است .

اصول تجزیه co به تعیین همزمان جذب نمونه خون همولیز شده در دو یا چند طول موج بستگی دارد . وسایل جدیدتری وجود دارد که حداقل 4 طول موج را برای اندازه گیری همزمان اکسی هموگلوبین ، دی اکسی هموگلوبین ، کربوکسی هموگلوبین به کار می برند . مداخلخ با این متد ممکن است با هایپرلیپمیا اتفاق بیفتد و ممکن است یک نتیجه نادرستی به صورت سطح بالای کربوکسی هموگلوبین داشته باشد . پالس های اکسی متری نمی توانند coHb را از O2Hb تشخیص دهند و در تشخیص مسمومیت منوکسیدکربن توصیه نمی شود. [2]


[1] .بیماری های شغلی عقیلی نژاد جلد اول

[2]  )PATTY’S TOXICOLOGY

تاریخ : 1392/03/25 | 10:46 ب.ظ | نویسنده : V AF | نظرات